बँकॉकच्या ग्रँड पॅलेस परिसरात एक दिवस: छपरे, दर्शनी भाग आणि नदीकाठचे निवांत जेवण
ग्रँड पॅलेसमधला दिवस भरगच्च करण्यासाठी त्यात वाट फो, वाट अरुण किंवा आणखी एक संग्रहालय जोडण्याची गरज नाही. सकाळी वाट फ्रा केवमधील सजावटीची मांडणी पाहा, नंतर राजवाड्याच्या इमारतींची छपरे आणि दर्शनी भाग यांची तुलना करा. बाहेर आल्यावर बसून निवांत दुपारचे जेवण करा. त्यानंतर जुन्या शहरातील रस्त्याचा छोटासा भाग चालून पाहा आणि विश्रांती व स्थानकावर परतण्यासाठी वेळ ठेवा. धार्मिक वास्तू, राजवाडा आणि रोजच्या वापरातील रस्ते पाहताना वेगवेगळे प्रश्न पडू शकतात. या नऊ तासांत तिकीट घेणे, सुरक्षा तपासणी, वाट शोधणे आणि बसून आराम करणेही समाविष्ट आहे.
निवडलेल्या दिवशी सकाळी ग्रँड पॅलेस आणि वाट फ्रा केव नेहमीप्रमाणे पाहता येतील याची आधी खात्री झाल्यावरच हा तक्ता वापरा. अधिकृत दिनदर्शिकेत तात्पुरते निर्बंध किंवा लवकर बंद होण्याची सूचना असू शकते. दुपारीच बंद होणार असेल, मुख्य भाग खुले नसतील किंवा प्रवेशाच्या अटी बदलल्या असतील तर दुसरा दिवस निवडा किंवा स्पष्टपणे नदीकाठचा लहान अर्ध्या दिवसाचा कार्यक्रम करा. मूळ तक्ता ठेवून राजवाड्यातील भेटही पूर्ण होईल असे मानू नका. या कार्यक्रमात दुसित महा प्रसातचा आतील भाग नाही आणि शोकांजलीसाठी येणाऱ्यांची व्यवस्था सर्वसाधारण पर्यटनाशी जोडलेली नाही.
आधी तारीख, कपडे आणि प्रवेशाची तयारी ठरवा
ग्रँड पॅलेसच्या भेटीविषयीची माहिती परदेशी पर्यटकांचे तिकीट 500 थाई बाह्त असल्याचे सांगते; त्यात वाट फ्रा केव आणि क्वीन सिरिकित वस्त्र संग्रहालय समाविष्ट आहे. या लेखात ग्रँड पॅलेस आणि वाट फ्रा केव एवढेच निवडले आहे. तिकिटात एखादे ठिकाण आहे म्हणून ते प्रत्येक वेळी कार्यक्रमात जोडायचे नाही. खरेदीपूर्वी तिकिटांविषयीचे प्रश्नोत्तर आणि त्या दिवसाची दिनदर्शिका वाचा, विशेषतः ऑनलाइन तिकिटाची वापरण्याची तारीख, परतावा आणि बदलाच्या अटी. प्रत्यक्ष खरेदीवेळी असलेले अधिकृत दर व नियम पाळा.
खांदे आणि पाय झाकणारे सैल कपडे निवडा आणि निघण्यापूर्वी पोशाखाचे सर्व नियम वाचा. बिनबाह्यांचे, पारदर्शक कपडे, आखूड व फाटलेल्या पँट यांसारख्या पोशाखांवर स्पष्ट निर्बंध आहेत. प्रवेशाजवळ कपडे नक्कीच उधार मिळतील असे गृहीत धरू नका. पिण्याचे पाणी बरोबर ठेवा, पण ते कुठे पिता येईल हे स्थानिक नियमांनुसार ठरवा. पाहता येते म्हणून फोटो काढता येतात असे नाही. वाट फ्रा केवच्या उबोसोतचा आतील भाग अधिकृत छायाचित्रण-परवानगीच्या क्षेत्रात नाही; इतर भागांतही प्रत्यक्ष सूचना पाहा. ड्रोनला बंदी म्हणजे बाकी प्रत्येक प्रकारचे छायाचित्रण आपोआप अनुमत ठरत नाही.
अधिकृत प्रवास पानावर येण्याच्या एका पर्यायासाठी सनाम चाय स्थानकाचा बाहेर पडण्याचा मार्ग 1 दिला आहे. बँकॉक वाहतूक नकाशा वापरून स्थानकापर्यंतचा प्रवास ठरवा, मग त्या दिवसाचा प्रवेश आणि रस्त्यावरील दिशा तपासा. मार्ग 1 थेट तिकीट तपासणीच्या ठिकाणी जोडलेला आहे असा याचा अर्थ नाही. चालणे, रस्ता ओलांडणे, हवामान आणि सुरक्षा तपासणी यांसाठी वेळ ठेवा. पायऱ्यांशिवाय मार्ग किंवा उधार व्हीलचेअर हवी असल्यास उपलब्ध सेवा आणि संपूर्ण प्रत्यक्ष मार्गाविषयी आधी स्थळाच्या व्यवस्थापनाला विचारा.
नऊ तासांची विभागणी: सकाळी प्रवेश, दुपारनंतर निवांत गती
| वेळ | कार्यक्रम | मिनिटे |
|---|---|---|
| 08:00–08:45 | सनाम चायजवळ दिशा समजून घेणे, चालणे व रस्ता ओलांडणे आणि त्या दिवसाचा सर्वसाधारण पर्यटकांचा प्रवेश शोधणे | 45 |
| 08:45–09:30 | तिकीट घेणे किंवा तपासणे, सुरक्षा तपासणी, प्रतीक्षा आणि प्रवेशानंतर जागा समजून घेणे | 45 |
| 09:30–11:00 | अनुमत मार्गाने वाट फ्रा केवमधील निवडक भाग पाहणे, परिसरातील हालचाल व प्रतीक्षेसह | 90 |
| 11:00–11:20 | थांबण्याची परवानगी असलेल्या ठिकाणी विश्रांती, पाणी आणि पुढच्या भागाची तयारी | 20 |
| 11:20–12:10 | राजवाड्याचे निवडक बाह्य भाग पाहून छप्पर, दर्शनी भाग व प्रवेश यांचे संबंध पाहणे | 50 |
| 12:10–12:50 | ठरवलेल्या मार्गाने बाहेर पडणे आणि योग्य भोजनस्थळाकडे जाण्याची वाट शोधणे | 40 |
| 12:50–14:10 | मेनू, जागेची प्रतीक्षा, ऑर्डर, बसून दुपारचे जेवण आणि पैसे देणे | 80 |
| 14:10–15:10 | खुल्या जुन्या रस्त्याचा छोटा भाग चालणे; दुकानांसमोरची जागा, सावली आणि दैनंदिन वापर पाहणे | 60 |
| 15:10–16:00 | योग्य विश्रांतीस्थळ शोधणे, पेय मागवणे किंवा पाणी पिणे आणि पुरेसे बसून आराम करणे | 50 |
| 16:00–17:00 | परतीची दिशा तपासणे, चालणे व रस्ता ओलांडणे, स्थानकावर पोहोचून पुढचा प्रवास ठरवणे | 60 |
एकूण 540 मिनिटे. या वेळा प्रवासाची आखणी करण्यासाठी राखलेल्या आहेत; अधिकृत मार्गदर्शित भेटीचा कालावधी किंवा प्रत्यक्ष मोजलेला प्रवासवेळ नाही. राजवाड्यात कुठे जाता येईल हे त्या दिवशी खुले असलेले भाग व कर्मचाऱ्यांच्या सूचनांवर अवलंबून असते. बाहेरही निर्गमनापासून जेवणाच्या ठिकाणापर्यंत आणि पुढे स्थानकापर्यंत अखंड नदीकाठचा पदपथ असल्याची खात्री नाही. परतीला वाहन निवडल्यास त्या दिवसाचे चढण्याचे ठिकाण, सेवा आणि खर्च वेगळे तपासा.
वाट फ्रा केवमध्ये नावांची यादी करण्याऐवजी घटकांचे नाते पाहा
राजवाड्याच्या अधिकृत इतिहासात वाट फ्रा केवचा उल्लेख राजवाड्यातील धार्मिक परिसर म्हणून येतो. पोहोचल्यावर आपण कोणत्या प्रकारच्या जागेत उभे आहोत ते आधी पाहा. समोर मुख्य इमारत आहे, बाजूला भोवती फिरणारी वाट आहे, की इतरांना येण्या-जाण्यासाठी मोकळा ठेवायचा प्रवेश आहे? जाणाऱ्या किंवा दर्शनासाठी येणाऱ्यांना आधी वाट द्या आणि मग अडथळा न होणारे निरीक्षणाचे ठिकाण निवडा.
तीन अंतरांवरून पाहून बघा. दुरून छप्पर आणि चेडीची रूपरेषा पाहा; नजर सर्वप्रथम कुठे थांबते ते शोधा. थोडे जवळून पुनरावृत्ती होणारी सजावट पाहा—एका रांगेतील तपशील एकसारखे आहेत की स्थानानुसार बदलतात? शेवटी प्रवेश आणि इमारतीचा तळभाग पाहा. जवळ जाताना आधी पार्श्वभूमीसारखा दिसणारा तपशील स्वतंत्र स्पष्ट आकार कसा होतो? हे तीन प्रश्न पूर्ण करण्यासाठी बंद भागात जाण्याची गरज नाही; प्रत्येक नक्षीसाठी न तपासलेली धार्मिक कथा तयार करण्याचीही नाही.
त्या दिवशी उबोसोत खुला असेल, आत जाण्याची परवानगी असेल आणि वेळ योग्य असेल, तर नियमांनुसार भेट द्या. आतील भेट निश्चितपणे होईल असा कार्यक्रम करू नका. शांतता राखा, पादत्राणे व छायाचित्रणाच्या सूचना पाळा, मर्यादा ओलांडू नका आणि पुन्हा फोटो काढण्यासाठी दारासमोर अडथळा करू नका. नव्वद मिनिटांत हालचाल आणि प्रतीक्षा समाविष्ट आहे. प्रत्येक इमारतीसमोर घाईने फोटो काढण्यापेक्षा दोन-तीन जागा लक्ष देऊन पाहणे अधिक लक्षात राहते.
राजवाड्याबाहेर: छप्पर आणि खिडक्या-भिंती वेगळ्या पाहा, मग एकत्र
धार्मिक परिसरातून राजवाड्याच्या बाह्य भागाकडे जाताना प्रश्न बदला. केवळ खालच्या खिडक्या, खांब आणि भिंती दिसल्या तर इमारतीचे वर्णन कसे कराल? छपराकडे पाहिल्यावर ती वेगळी भासते का? सिरिनधोर्न मानवशास्त्र केंद्राची चक्री महा प्रसातविषयी माहिती युरोपीय वास्तुरचनेबरोबर थाई पद्धतीचे छप्पर असल्याचे सांगते. स्थापत्यातील रूपे पाहण्याचा हा धागा आहे, प्रत्येक खोली पर्यटकांसाठी खुली असल्याचे आश्वासन नाही.
त्या दिवशी थांबता येणाऱ्या भागात आधी खिडक्यांच्या मांडणीची लय पाहा आणि मग छप्पर वेगवेगळे भाग कसे जोडते ते पाहा. गर्दी, निर्बंध किंवा अस्पष्ट दृश्यामुळे दर्शनी भाग नीट दिसत नसेल तर दिसणारा दुसरा बाह्य तपशील निवडा. संदर्भचित्रातील कोन शोधण्यासाठी माणसांच्या प्रवाहाविरुद्ध चालू नका. या पन्नास मिनिटांत परिसरातील हालचाल व प्रतीक्षा येते; एखाद्या ठरावीक दालनात जाण्याची वेळ ठेवलेली नाही.
अधिकृत घोषणेनुसार सर्वसाधारण पर्यटक Mani Nopparat Gateमधून प्रवेश करतात आणि सुरक्षा तपासणी होते. बाहेर पडताना सामान्य पर्यटकांसाठीच्या प्रत्यक्ष सूचना पाळा. पर्यटक पोलिसांची घोषणा सामान्य पर्यटनाचा प्रवेश व तपासणी आणि शोकांजलीसाठीची वाट वेगळी स्पष्ट करते. निघण्यापूर्वी ती पुन्हा वाचा आणि बदल झाल्यास कर्मचाऱ्यांच्या निर्देशांनुसार वागा. वेगळ्या उद्देशाने येणाऱ्यांसाठी इंटरनेटवर दिलेला मार्ग किंवा वेळ स्वतःला थेट लागू करू नका.
नदीकाठचे जेवण: आधी निवांत पूर्ण जेवता येईल असे ठिकाण
बाहेर आल्यावर आणखी एक स्थळ जोडण्याआधी दुपारचे जेवण शोधा. था महाराजच्या संचालकांची माहिती नदीकाठचे भोजनपर्याय शोधण्याची सुरुवात होऊ शकते. तिथे उपाहारगृहे आणि कॅफे दिले आहेत, पण त्या दिवशी उघडे असणे, रिकामी जागा, दर आणि आपल्याला योग्य पदार्थ प्रत्येक ठिकाणी तपासावे लागतात. येथे जेवू शकता किंवा दुसरे ठिकाण निवडू शकता; नदी दिसणाऱ्या जागेसाठी खरेदीची अट असू शकते.
मेनू पाहताना एक पदार्थ किंवा संच मुख्य जेवणासाठी पुरेसा आहे का ते आधी तपासा. आपली अॅलर्जी व टाळायचे घटक सांगा आणि चव किंवा मसाल्यात बदल करता येईल का विचारा. बसून आराम हवा असणाऱ्यांसाठी नदीचे दृश्य मिळण्यापेक्षा जागा आणि प्रतीक्षेचा वेळ महत्त्वाचा आहे. निवडलेले ठिकाण योग्य नसेल तर बसण्यापूर्वी दुसरे निवडा. खूप भूक लागली असतानाही केवळ एखाद्या नावासाठी रांगेत राहण्याची गरज नाही.
ऐंशी मिनिटांची विभागणी ठिकाण शोधणे व जागेची प्रतीक्षा 20, ऑर्डर 10, जेवण 40 आणि पैसे देऊन तयार होणे 10 अशी करता येईल. प्रत्यक्ष प्रतीक्षा अधिक असू शकते. जेवण उशिरा झाल्यास त्यानंतरचे अजून न सुरू झालेले रस्त्याचे निरीक्षण बदला. राजवाड्यात आधी घालवलेला वेळ मागून कमी करू नका आणि घाईने जेवून वेळ भरून काढू नका.
दुपारनंतर छोटा भागच चालून रस्त्यावरील जीवन पाहा
जेवणानंतर मंदिरांची यादी पुढे नेऊ नका. प्रत्यक्ष जिथे जेवण केले आहे तिथून सुरू करून सार्वजनिक रस्त्याचा कोणता छोटा भाग नेहमीप्रमाणे खुला आहे ते तपासा; मग चालायचे अंतर ठरवा. दुकानांची उघडी बाजू, ऊन रोखण्याची पद्धत आणि दारासमोरची जागा पाहा. माल कुठे ठेवलेला आहे? चालणारे लोक थांबलेल्या माणसांना कसे वळसा घालतात? एकाच सावलीतून लोक जातात, ग्राहक थांबतात की दुकानाचे काम होते? खासगी अंगणात किंवा रहिवाशांच्या दाराशी न जाताही हे पाहता येते.
साठ मिनिटांत चालण्यासाठी 30, निरीक्षणासाठी 25 आणि रस्ता ओलांडणे किंवा थोडी प्रतीक्षा यासाठी 5 मिनिटे ठेवा. हा जुन्या शहराचा मोजलेला संपूर्ण फेरीमार्ग नाही. काम सुरू असेल, रस्ता बंद असेल किंवा थांबणे योग्य नसेल तर परता किंवा दुसरा सुरक्षित भाग निवडा. नदीकाठी असणे म्हणजे संपूर्ण किनाऱ्यावर खुला पदपथ असणे नव्हे. फोटो काढताना आजूबाजूचे लोक आणि दुकाने यांचा विचार करा; जेवणारे किंवा काम करणारे लोक आपल्या फोटोचे अनिवार्य मुख्य विषय नाहीत.
शेवटी योग्य जागा शोधून बसण्यासाठी पन्नास मिनिटे ठेवा. दुकानाची जागा वापरताना खरेदीच्या अटी पाळा; योग्य ठिकाण नसेल तर लवकर परतता येते. सकाळच्या इमारती आणि दुपारचा रस्ता यांची तुलना करून एक फरक शोधा. राजवाड्याच्या छपराने नजर कुठे वळवली आणि रस्त्यावरच्या सावलीने लोकांच्या थांबण्यावर काय परिणाम केला? प्रत्यक्ष पाहिलेली एक गोष्ट लिहून ठेवणे पुरेसे आहे; संपूर्ण शहराबद्दल निष्कर्ष काढणे आवश्यक नाही.
उशीर, हवामान आणि खर्च: प्रत्यक्ष करता येतील असे पर्याय ठेवा
प्रवेशाला राखलेल्या वेळेपेक्षा तीस मिनिटे जास्त लागली आणि राजवाड्याच्या बाह्य भागाची भेट सुरू झाली नसेल तर तिथल्या निवडक निरीक्षणातून वीस मिनिटे कमी करा. त्यानंतर अजून न सुरू झालेल्या दुपारच्या निरीक्षणातून दहा मिनिटे कमी करा. चालणे, सुरक्षा तपासणी आणि जेवण त्यामुळे आपोआप लहान होत नाही. ते भाग पूर्ण झाले असतील तर पुढे उरलेले निरीक्षण बदला किंवा समाप्तीची वेळ पुढे ढकला. तासभर उशीर झाल्यास आधी जेवण, विश्रांती व परतीचा वेळ राखा आणि अजून न सुरू झालेले दुपारचे निरीक्षण रद्द करा. तरीही सर्व उशीर भरून निघेल याची खात्री नाही.
तीव्र उष्णता, विजांचा कडकडाट किंवा बाहेर चालण्यास अयोग्य परिस्थिती असेल तर आधी ऊन किंवा धोक्याच्या जागेपासून दूर व्हा; मग कर्मचारी व सुविधांच्या नियमांनुसार योग्य ठिकाणी विश्रांती घ्या. प्रत्येक दुकान, संग्रहालय किंवा छपराखालची वाट कधीही पावसापासून आश्रय घेण्यासाठी वापरता येईल असे समजू नका. हवामानामुळे हालचाल सुरक्षित नसेल तर कार्यक्रम कमी करा आणि परतीची व्यवस्था नव्याने ठरवा. निघण्यापूर्वीच राजवाडा लवकर बंद होणार असल्याचे माहीत असेल तर नऊ तास भरण्यापेक्षा तारीख बदलणे अधिक योग्य आहे.
तिकीट आणि वैयक्तिक खर्च वेगळे मोजा. परदेशी पर्यटकांसाठी सध्या अधिकृतपणे दिलेले 500 बाह्त तपासणीचा प्रारंभबिंदू माना. त्याव्यतिरिक्त जेवण, पाणी आणि विश्रांतीवेळच्या पेयासाठी स्वतःची मर्यादा ठरवा, उदाहरणार्थ दर व्यक्तीमागे 800 बाह्त. दुसरी रक्कम वैयक्तिक बजेट आहे, उपाहारगृहाचे दरपत्रक नाही; प्रत्येक पर्याय त्यात बसेल असेही नाही. प्रवास, खरेदी आणि इतर अतिरिक्त गोष्टी वेगळ्या मोजा. नऊ तासांचा हेतू पाहणे, खाणे आणि विश्रांती सहजपणे जोडणे हा आहे, तिकिटात असलेले प्रत्येक ठिकाण गाठणे नव्हे.