ग्यॉंगबोकगुंगमध्ये चार तास: दरवाजे आणि अंगणांपासून ग्वांगह्वामुन चौकापर्यंत
ग्यॉंगबोकगुंगमध्ये पहिल्यांदा गेल्यावर पुढच्या इमारतीचे नाव शोधण्यात वेळ जातो. या अर्ध्या दिवसाच्या फेरीत वेगळ्या नजरेने पाहूया. दरवाजाबाहेर उभे राहून त्याची चौकट दृश्य कसे मर्यादित करते ते पाहा; आत गेल्यावर अंगणामुळे तेच दृश्य कसे विस्तारते ते निरखा. गुनजॉंगजॉनसमोरील शिस्तबद्ध रचना आणि ग्यॉंगह्वेरूभोवतीचे मोकळे पाणी वास्तुकला समजून घेण्याचे दोन वेगळे मार्ग देतात. शेवटी ग्वांगह्वामुन चौकात परतून राजवाड्याचा दरवाजा आजच्या शहराला कसा सामोरा जातो ते पाहता येईल.
पहिल्यांदा येणाऱ्या आणि इमारतींचे बाह्य रूप तसेच बाहेर चालणे आवडणाऱ्या प्रौढांसाठी हा मार्ग आहे. विशेष अंतर्गत दर्शन, हानबोकमध्ये छायाचित्रण किंवा अनेक विधी पाहायचे असल्यास अधिक वेळ वेगळा ठेवा. ते या फेरीत नाहीत. कोरियाचे राष्ट्रीय राजवाडा संग्रहालय आणि राष्ट्रीय संग्रहालयही यात जोडलेले नाहीत.
आधी राजवाड्यातील प्रवेशाच्या अटी समजून घ्या
09:00 वाजता मार्ग 3 वरील ग्यॉंगबोकगुंग स्थानकाच्या बाहेर पडण्याच्या मार्ग क्रमांक 5 च्या बाहेर सुरुवात होते. 13:00 वाजता मार्ग 5 वरील ग्वांगह्वामुन स्थानकाच्या प्रवेशाजवळ फेरी संपते. राजवाड्याच्या वाहतूक माहितीत ग्यॉंगबोकगुंग स्थानकाचा मार्ग क्रमांक 5 हा पोहोचण्याचा पर्याय दिला आहे. चालणे आणि प्रवेश शोधणे यासाठी इथे 15 मिनिटे ठेवली आहेत. स्थानकाबाहेरून राजवाड्यापर्यंत चालण्याबरोबर दिशा समजण्यासाठीही यात अवकाश आहे; स्थानकातील आतील वाट पडताळलेली आहे असा अर्थ नाही.
सर्वसाधारण भेटीच्या वेळांच्या माहितीत 09:00 वाजता उघडणे आणि साधारणतः मंगळवारी बंद असणे नमूद आहे. सार्वजनिक सुटी आल्यास बंदचा दिवस नंतर सरकू शकतो. ऋतूनुसार बंद होण्याची आणि शेवटच्या प्रवेशाची वेळ बदलते. सकाळची भेट असली तरी निघण्यापूर्वी त्या दिवसाची सूचना तपासा. द्वाररक्षकांच्या समारंभाची व्यवस्था सामान्य प्रवेशापेक्षा वेगळी असते; या फेरीत समारंभ नक्की पाहायला मिळेल असे आश्वासन नाही.
मोफत प्रवेशाची पात्रता नसलेल्या 19–64 वयोगटातील परदेशी प्रौढांसाठी सर्वसाधारण वैयक्तिक तिकीट 3,000 वॉन आहे. हानबोक, वय किंवा इतर सवलतींच्या स्वतंत्र अटी आहेत. केवळ तशासारखे कपडे घातले म्हणून तिकिटाचा खर्च आधीच शून्य धरू नका.
पहिला प्रश्न: दरवाजा ओलांडल्यावर जागा कशी बदलते?
खुल्या मार्गावर आल्यानंतर ह्युंगन्येमुनपासून गुनजॉंगमुन आणि गुनजॉंगजॉनकडे जाणारी मांडणी पाहा. वर्दळीला अडथळा होणार नाही अशा ठिकाणी उभे राहून समोरच्या चौकटीत मागील इमारत बसवून पाहा. मग अंगणाच्या एका बाजूला जाऊन तुलना करा. समोरून नीट रांगेत दिसणाऱ्या छपरांमध्ये तिरके पाहिल्यावर पुढे-मागे किती स्तर दिसतात? सुरुवातीपासून सर्व काही सामावणारा फोटो शोधण्यापेक्षा यातून जागेची रचना अधिक समजते.
गुनजॉंगजॉनच्या भागासाठी 45 मिनिटे आहेत. त्यात अंगणात फिरणे आणि माहिती वाचणेही येते. खुल्या जमिनीवरून इमारत आणि उंच आधार यांचा संबंध निरखा. दगडी कठड्याजवळ जाणे, चौथऱ्यावर चढणे किंवा सभागृहात प्रवेश करणे आवश्यक नाही. राजवाड्याची चौथऱ्यावरील प्रवेशाच्या निर्बंधांची सूचना पाहा. निर्बंध सुरू असतील, तर त्या दिवशी प्रत्यक्ष खुल्या असलेल्या भागांतूनच जा. फोटोतील वाट म्हणजे आज त्यावरून जाण्याची परवानगी नव्हे. चौथऱ्यावर न जाताही तो मुख्य सभागृहाला कसे उंचावतो हे अंगणातून पाहता येते.
ग्यॉंगबोकगुंगने विनाश आणि पुनर्बांधणी अनुभवली आहे. प्रत्येक इमारत सुरुवातीपासून जशीच्या तशी टिकली असे सांगू नका. अधिकृत इतिहासात जोसॉन राजवंशाचा प्रमुख राजवाडा म्हणून त्याचे स्थान आणि अनेकदा झालेली पुनर्बांधणी स्पष्ट केली आहे. तिथली माहिती वाचताना ‘या जागेचा मूळ उपयोग’ आणि ‘समोरच्या इमारतीच्या जीर्णोद्धाराची वाटचाल’ वेगळी लक्षात ठेवा.
दुसरा प्रश्न: पाण्यामुळे इमारत अधिक मोकळी वाटते का?
त्या दिवशी खुल्या असलेल्या बागेतील वाटांनी ग्यॉंगह्वेरूच्या बाहेरील भागाकडे जा. या टप्प्यात बाह्य रूप आणि पाणी पाहायचे आहे; वर चढायचे नाही. सर्वसाधारण तिकिटात विशेष भेटीची जागा मिळते असेही मानू नका. आधी खांबांची रांग आणि वरचे छप्पर यांच्या हलके-जड भासण्यातला फरक पाहा. मग प्रतिबिंब छपराच्या कडा आणि खांबांना दुसऱ्या आकारात जोडते का ते निरखा. वाऱ्याने पृष्ठभाग हलत असेल, तर स्पष्ट प्रतिबिंब नसताना त्याच इमारतीची छाप कशी बदलते हे पाहता येईल.
35 मिनिटांत दोन कोन निवडून तुलना करता येते. कोणीच नसलेली जागा शोधण्यासाठी सतत पाण्याच्या कडेने फिरण्याची गरज नाही. कुंपणाची मर्यादा पाळा आणि फोटोसाठी गवतावर पाऊल ठेवू नका. त्यानंतर 10 मिनिटे बसून पाणी पिण्यासाठी राखा. मागील राजवाडा परिसर किंवा ह्यांगवॉनजॉंग जोडायचे असल्यास दुसरा प्रमुख थांबा वगळून वेळ पुन्हा मोजावा लागेल. संपूर्ण राजवाडा पाहणे केवळ ‘अर्धा दिवस’ या नावात बसत नाही.
शहरात परत या आणि चौकात फेरी आवरा
राजवाड्याबाहेर पडल्यावर ग्वांगह्वामुन चौकाकडे जा. आधी मागे वळून राजवाड्याचा दरवाजा पाहा, मग आधुनिक रस्ते आणि उंच इमारतींकडे नजर वळवा. आत दरवाजांच्या चौकटी दृष्टीला दिशा देतात; चौकात जवळच्या आणि लांबच्या गोष्टी एकाच वेळी दिसतात. या टप्प्यात जमिनीवरील सार्वजनिक जागाच पाहायची आहे, भूमिगत प्रदर्शन किंवा कार्यक्रम नाही. कार्यक्रमासाठी कुंपण असेल, तर तिथल्या सूचनांनुसार चला. नकाशावर मोकळी जागा दिसते म्हणून नियंत्रित भागातून जाऊ नका.
दुपारचे जेवण चौकाच्या आसपास, मेनू आणि रांग पाहून ठरवा. चार तासांत संपवायचे असल्यास फार वाट पाहावी लागणार नाही असा भात, नूडल्स किंवा इतर साधा आहार निवडा. एखाद्या एकमेव प्रसिद्ध उपाहारगृहावर हा मार्ग अवलंबून नाही. 40 मिनिटांत ऑर्डर, प्रतीक्षा आणि जेवण हे सर्व आहे. खूप वेळ थांबावे लागेल असे सांगितल्यास परतीचा वेळ कमी करण्यापेक्षा दुसरे ठिकाण निवडणे योग्य.
चार तासांचे पूर्ण वेळापत्रक
खालील 240 मिनिटे संपादकीय अंदाज आहेत: चालण्याचा नेहमीचा वेग, सकाळी प्रवेश, विशेष उपक्रम किंवा लांब रांग नाही अशी गृहीतके आहेत. ही राजवाड्याची हमी नाही आणि राहण्याच्या ठिकाणाहून येण्या-जाण्याचा मेट्रो प्रवास यात नाही.
| वेळ | कार्यक्रम | मिनिटे |
|---|---|---|
| 09:00–09:15 | स्थानकाबाहेरून प्रवेशापर्यंत चालून दिशा ओळखणे | 15 |
| 09:15–09:30 | तिकीट काढणे आणि प्रवेशाची प्रतीक्षा | 15 |
| 09:30–10:15 | दरवाजे, गुनजॉंगजॉनचे अंगण आणि माहिती पाहणे | 45 |
| 10:15–10:25 | ग्यॉंगह्वेरू परिसराकडे चालणे | 10 |
| 10:25–11:00 | ग्यॉंगह्वेरूचे बाह्य रूप, पाणी आणि पाहण्याच्या कोनांची तुलना | 35 |
| 11:00–11:10 | पाणी पिणे आणि विश्रांती | 10 |
| 11:10–11:30 | खुल्या वाटांनी राजवाड्याबाहेर परतणे | 20 |
| 11:30–12:00 | ग्वांगह्वामुन चौकातील जमिनीवरील जागेचे निरीक्षण | 30 |
| 12:00–12:10 | जवळच्या उपाहारगृहात चालत जाणे | 10 |
| 12:10–12:50 | ऑर्डर, प्रतीक्षा आणि दुपारचे जेवण | 40 |
| 12:50–13:00 | ग्वांगह्वामुन स्थानकाच्या प्रवेशाकडे परतणे | 10 |
प्रवेशाची प्रतीक्षा 15 मिनिटांपेक्षा जास्त झाल्यास आधी चौकाची 30 मिनिटे कमी करून 15 करा. ती 30 मिनिटांपेक्षा जास्त झाली तर चौक वगळा आणि जेवणानंतर थेट स्थानकावर जा. राजवाड्यातील वळशामुळे बाहेर पडायला उशीर झाला तरी चौकाचा वेळ आधी कमी करा. विश्रांती, जेवण आणि स्थानकापर्यंत परतणे कायम ठेवा. पाऊस, बर्फ, निसरडी जमीन किंवा हालचालींच्या गरजा यांमुळे हे चालण्याचे गणित योग्य नसेल. आपल्या गरजेला अनुकूल सुलभ मार्ग आधी तपासा; नेहमीचा पायी मार्ग म्हणजे पायऱ्यांशिवाय मार्गाची हमी नाही.
खर्चाची मर्यादा आणि दिवस बदलण्याचा पर्याय
एक प्रौढ व्यक्ती प्रत्यक्ष ठिकाणी खर्चाची मर्यादा उदाहरणार्थ 25,000 वॉन ठेवू शकते. सर्वसाधारण तिकिटाचे 3,000 वॉन वजा केल्यावर जेवण आणि पिण्याच्या पाण्यासाठी 22,000 वॉन उरतात. हे स्वतः ठरवलेल्या मर्यादेचे उदाहरण आहे, पडताळलेली पॅकेज किंमत नव्हे. मेट्रो, खरेदी, हानबोक भाडे, सशुल्क मार्गदर्शन आणि विशेष दर्शन यांचा समावेश नाही. प्रत्यक्ष किंमत दुकान आणि अधिकृत माहितीनुसार ठरवा.
राजवाडा बंद असेल, तर बाहेरची फेरी म्हणजे ही आत जाण्याची योजना पूर्ण झाली असे समजू नका. दिवस बदला किंवा ग्वांगह्वामुन आणि चॉंग्ग्येचॉनची छोटी स्वतंत्र फेरी निवडा. राजवाड्यातील जागा आणि जुन्या वस्तूंचे उपयोग एकत्र समजून घ्यायचे असल्यास ग्यॉंगबोकगुंग ते कोरियाचे राष्ट्रीय संग्रहालय असा दुसरा पूर्ण कार्यक्रम करता येईल. तो या फेरीच्या जेवणानंतर थेट जोडून संपूर्ण कार्यक्रम अजूनही चार तासांचा आहे असे म्हणता येणार नाही.